Debian SSH Port Değiştirme: Güvenli Yapılandırma Rehberi

SSH portunu değiştirmek istiyorsun ama nereden başlayacağını bilmiyorsun? Çok normal. Debian sunucularda varsayılan SSH portu olan 22, botlar tarafından sürekli taranır ve brute force saldırılarına maruz kalır. Portu değiştirmek, güvenliği artırmanın en basit ama en etkili yollarından biri.

Bu rehberde Debian 11 ve 12 sürümlerinde SSH portunu güvenli bir şekilde değiştirmeyi, firewall ayarlarını güncellemeyi ve olası sorunları çözmeyi adım adım anlatacağız.

SSH Portu Neden Değiştirilmeli?

Varsayılan SSH portu (22), internet üzerindeki otomatik tarama botlarının ilk hedefidir. Port değiştirmenin avantajları:

• Otomatik taramaları engeller: Botların çoğu sadece port 22'yi tarar
• Log kirliliğini azaltır: Boş yere oluşan başarısız giriş logları azalır
• Brute force riskini düşürür: Saldırganların hedefini daraltır
• Ek güvenlik katmanı: Diğer güvenlik önlemleriyle birlikte kullanıldığında etkili

Başlamadan Önce: Hazırlık

Port değiştirme işlemine başlamadan önce şunlara dikkat et:

Port Kullanım Kontrolü

# Seçtiğin portun kullanımda olup olmadığını kontrol et
sudo ss -tlnp | grep :2222

# Veya netstat ile
sudo netstat -tlnp | grep :2222

Eğer çıktı boş dönüyorsa, port müsait demektir.

Adım 1: SSH Yapılandırma Dosyasını Düzenle

SSH daemon yapılandırması /etc/ssh/sshd_config dosyasında bulunur. Önce yedeğini alalım:

# Yedek al
sudo cp /etc/ssh/sshd_config /etc/ssh/sshd_config.bak

# Dosyayı düzenle
sudo nano /etc/ssh/sshd_config

Dosyada Port satırını bul. Genelde yorum satırı (#) olarak gelir:

# Eski hali:
#Port 22

# Yeni hali:
Port 2222

Adım 2: SELinux/AppArmor Kontrolü

Debian'da SELinux veya AppArmor aktifse, yeni portu izin listesine eklemeniz gerekir:

# SELinux aktifse
sudo semanage port -a -t ssh_port_t -p tcp 2222

# AppArmor durumunu kontrol et
sudo aa-status

Çoğu Debian kurulumunda bu adım gerekmez, ancak kontrol etmekte fayda var.

Adım 3: Firewall Kurallarını Güncelle

UFW Kullanıyorsan:

# Yeni portu aç
sudo ufw allow 2222/tcp

# Kuralları kontrol et
sudo ufw status

# Eski portu kapat (SSH bağlantısı test edildikten sonra!)
# sudo ufw deny 22/tcp

iptables Kullanıyorsan:

# Yeni portu aç
sudo iptables -A INPUT -p tcp --dport 2222 -j ACCEPT

# Kuralları kaydet
sudo iptables-save | sudo tee /etc/iptables/rules.v4

# Kontrol
sudo iptables -L -n | grep 2222

nftables Kullanıyorsan (Debian 11+):

# Yeni portu aç
sudo nft add rule inet filter input tcp dport 2222 accept

# Kuralları listele
sudo nft list ruleset

Adım 4: SSH Servisini Yeniden Başlat

# Yapılandırmayı test et (syntax hatası kontrolü)
sudo sshd -t

# Hata yoksa servisi yeniden başlat
sudo systemctl restart sshd

# Servis durumunu kontrol et
sudo systemctl status sshd

Adım 5: Yeni Porttan Bağlantı Testi

Yeni bir terminal penceresi açarak:

# Yeni porttan bağlantı testi
ssh -p 2222 kullanici@sunucu-ip-adresi

# Veya verbose modda (hata ayıklama için)
ssh -v -p 2222 kullanici@sunucu-ip-adresi

Bağlantı başarılıysa, artık eski portu firewall'dan kapatabilirsiniz:

# UFW ile eski portu kapat
sudo ufw deny 22/tcp
sudo ufw reload

SSH İstemci Yapılandırması

Her seferinde -p 2222 yazmak istemiyorsan, SSH istemci ayarlarını düzenleyebilirsin:

# ~/.ssh/config dosyasını düzenle
nano ~/.ssh/config

İçine şunu ekle:

Host sunucum
    HostName 185.123.45.67
    Port 2222
    User root
    IdentityFile ~/.ssh/id_rsa

Artık sadece ssh sunucum yazarak bağlanabilirsin.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

❌ Hata 1: "Connection refused"

Sebep: Firewall yeni portu engelliyor veya SSH servisi başlatılamamış.

# Firewall kontrolü
sudo ufw status
# SSH servis kontrolü
sudo systemctl status sshd
# Dinlenen portları kontrol et
sudo ss -tlnp | grep ssh

❌ Hata 2: "No route to host"

Sebep: Hosting sağlayıcının firewall'u yeni portu engelliyor olabilir.

Çözüm: Hosting panelinden veya destek ekibinden portu açtır.

❌ Hata 3: SSH servisi başlatılamıyor

# Detaylı hata mesajı
sudo journalctl -xe -u sshd

# Yapılandırma syntax kontrolü
sudo sshd -t

# Yaygın sebep: Portun başka servis tarafından kullanılması
sudo ss -tlnp | grep :2222

Ek Güvenlik Önerileri

• SSH anahtar doğrulama kullan: Parola girişini kapat, sadece anahtar ile giriş yap
• Root girişini kapat: PermitRootLogin no ayarını etkinleştir
• Fail2Ban kur: Başarısız giriş denemelerini otomatik olarak engelle
• AllowUsers ile kısıtla: Sadece belirli kullanıcıların SSH erişimine izin ver
• MaxAuthTries düşür: Kimlik doğrulama deneme sayısını sınırla
• İki faktörlü doğrulama: Google Authenticator ile 2FA ekle

Sonuç

Debian sunucuda SSH port değiştirmek basit ama etkili bir güvenlik adımıdır. Yapman gereken adımlar özetle: yapılandırma dosyasını düzenle, firewall'u güncelle, servisi yeniden başlat ve test et. En önemli nokta: değişiklik yapmadan önce VNC/KVM erişimini garantile ve mevcut oturumu kapatma.

Sık Sorulan Sorular (FAQ)