Linux Sunucuda TCP BBR Algoritması İle Hız Artışı

İnternet altyapınız harika olsa bile verilerinizin müşterilerinize gönderilirken yollarda kaybolmaması ve tıkanmaması için Linux çekirdeği bazı tıkanıklık algoritmaları kullanır. Google tarafından geliştirilen "TCP BBR" algoritması, hiçbir donanım değişikliği yapmadan sitenizi ve ağ hızınızı bir tıkla devasa boyutta artırabilir.

TCP Tıkanıklık Algoritması Nedir?

İnternette 100 MB'lık bir dosya sunucudan bilgisayarınıza tek parça halinde inmez. Milyonlarca küçük "paket" halinde yola çıkar ve bilgisayarınızda birleşir. Ancak internet yolları her zaman açık değildir, bazen tıkanıklar (Congestion) ve paket kayıpları (Packet Loss) yaşanır.

Linux işletim sistemi (Ubuntu, AlmaLinux, CentOS) paketlerin kaybolduğu anlarda panikler. Eski ve varsayılan algoritma olan "CUBIC" veya "Reno", bir paket yolda düşerse internetin tıkandığını düşünerek bağlantı hızınızı yarı yarıya keser. Oysa paket yoldaki kalitesiz bir radyo dalgası (kötü bir Wi-Fi/LTE) sebebiyle düşmüş olabilir!

Google BBR Nedir ve Neden Mucizedir?

Google'ın YouTube ağını hızlandırmak için bizzat geliştirdiği ve Linux çekirdeğine dahil ettiği BBR (Bottleneck Bandwidth and Round-trip propagation time) algoritması, paket kayıtlarında hızı keserek panik yapmaz.

Tıkanıklığı ölçmek için "Paket yolda düştü mü?" sorusuna değil "Hattın maksimum kapasitesi ne ve yanıt ne sürede geliyor?" sorusuna bakar. Bu sayede, cep telefonlarıından bağlanan (zayıf çekim gücü olan) ziyaretçiler, paket kaybı yaşasa bile BBR hızı düşürmediği için sitenizi veya videonuzu takılmadan/hızlı yüklemeye devam eder.

Linux Sunucuda BBR Nasıl Açılır?

Sunucunuzun Linux Kernel 4.9 ve üzeri bir koda sahip olması gerekir. Günümüzdeki Ubuntu 20.04 veya Ubuntu 22.04'lerin tamamı uygundur.

Terminalinize bağlanın ve mevcut algoritmanızı kontrol edin:

sysctl net.ipv4.tcp_congestion_control
# Çıktı "cubic" ise hala eski sistemi kullanıyorsunuzdur.

BBR'yi kalıcı olarak aktif etmek için /etc/sysctl.conf dosyasına şu iki satırı yazın veya terminalden direk şu komutları verin:

echo "net.core.default_qdisc=fq" >> /etc/sysctl.conf
echo "net.ipv4.tcp_congestion_control=bbr" >> /etc/sysctl.conf

# Değişiklikleri uygulamak için:
sysctl -p

Bağlantıyı doğrulamak için tekrar sysctl net.ipv4.tcp_congestion_control yazın. Ekranda bbr görüyorsanız tebrikler, artık sunucunuz data yollarken Google ağlarının zekasını kullanıyor!

BBR'nin Gerçek Hayattaki Etkisi

• Uluslararası Bağlantılarda (Yüksek Ping): Eğer sunucunuz Avrupa'da ama müşterileriniz Asya'daysa BBR, site yüklenme süresini saniyeler bazında hızlandırır.
• Video & Dosya İndirmede: CUBIC %1 kayıpta bile hızı keserken, BBR %5 kayba kadar band genişliğinizi tam kapasiteyle (Örn: 1Gbit/s) sömürmeye olanak tanır.

Sonuç

TCP BBR devrimi, "ücretsiz internet hızı yükseltmesi" gibidir. Sunucu yeniden başlatma bile gerektirmeyen bu basit iki satırlık sysctl hamlesi, özellikle mobil ziyaretçisi (3G/4G/LTE) çok olan web sitelerinin şikayetlerini büyük oranda bitirecektir.