SSH Anahtar ile Giriş Nasıl Yapılır? Ed25519 ve RSA Rehberi

Her gün sunucuna parola ile giriş yapmak hem zahmetli hem de güvenlik riski taşır. SSH anahtar (key) kimlik doğrulaması, parola yerine kriptografik anahtar çiftleri kullanarak hem güvenliği maksimuma çıkarır hem de tek tuşla giriş yapmanı sağlar. Bu rehberde sıfırdan SSH key oluşturma ve sunucuya kurma işlemini göstereceğiz.

SSH Key Nasıl Çalışır?

SSH key sistemi iki parçadan oluşur:

• Private Key (Özel Anahtar): Sadece sende kalır, kimseyle paylaşılmaz
• Public Key (Genel Anahtar): Sunucuya yüklenir

Bağlantı kurulurken sunucu senden özel anahtarla bir imza ister. Eşleşirse giriş yapılır, parola sorulmaz.

Adım 1: SSH Key Oluşturma

Windows (PowerShell veya Git Bash):

# Ed25519 algoritması ile key oluştur (önerilen)
ssh-keygen -t ed25519 -C "benim-sunucum"

# RSA tercih edersen (eski uyumluluk)
ssh-keygen -t rsa -b 4096 -C "benim-sunucum"

Sana dosya konumu ve passphrase soracaktır:

Enter file in which to save the key (/home/user/.ssh/id_ed25519): [Enter]
Enter passphrase (empty for no passphrase): [şifre gir veya boş bırak]

Linux / macOS:

ssh-keygen -t ed25519 -C "email@orneksite.com"

# Key'lerin konumu:
# Özel anahtar: ~/.ssh/id_ed25519
# Genel anahtar: ~/.ssh/id_ed25519.pub

Adım 2: Public Key'i Sunucuya Yükleme

Yöntem 1: ssh-copy-id (En kolay)

ssh-copy-id -i ~/.ssh/id_ed25519.pub kullanici@sunucu-ip

Yöntem 2: Manuel Yükleme

# Yerel makinende public key'i kopyala
cat ~/.ssh/id_ed25519.pub

# Sunucuya bağlan
ssh kullanici@sunucu-ip

# Sunucuda dizin ve dosya oluştur
mkdir -p ~/.ssh
chmod 700 ~/.ssh
nano ~/.ssh/authorized_keys

# Public key'i yapıştır ve kaydet

chmod 600 ~/.ssh/authorized_keys

Yöntem 3: Tek komutla

cat ~/.ssh/id_ed25519.pub | ssh kullanici@sunucu-ip "mkdir -p ~/.ssh && chmod 700 ~/.ssh && cat >> ~/.ssh/authorized_keys && chmod 600 ~/.ssh/authorized_keys"

Adım 3: Bağlantı Testi

# Parola sorulmadan bağlanmalısın
ssh kullanici@sunucu-ip

# Verbose modda detay gör
ssh -v kullanici@sunucu-ip

Adım 4: Parola Girişini Kapat

SSH key çalıştığından emin olduktan sonra parola girişini kapatarak güvenliği maximuma çıkar:

sudo nano /etc/ssh/sshd_config

# Bu satırları bul ve düzenle:
PasswordAuthentication no
PubkeyAuthentication yes
ChallengeResponseAuthentication no

# Servisi yeniden başlat
sudo systemctl restart sshd

SSH Agent Kullanımı

# SSH agent başlat
eval "$(ssh-agent -s)"

# Key'i agent'a ekle
ssh-add ~/.ssh/id_ed25519

# Artık passphrase'i tekrar sormaz

SSH Config ile Kısayol

nano ~/.ssh/config

Host sunucum
    HostName 185.123.45.67
    User yonetici
    Port 2222
    IdentityFile ~/.ssh/id_ed25519

Host yedek-sunucu
    HostName 185.123.45.68
    User admin
    IdentityFile ~/.ssh/id_rsa

# Artık sadece şunu yaz:
ssh sunucum

Sonuç

SSH key authentication, parola girişine göre çok daha güvenlidir. Ed25519 algoritmasıyla key oluştur, sunucuya yükle, test et ve parola girişini kapat. SSH config dosyasıyla birden fazla sunucuyu kolayca yönetebilirsin.

Sık Sorulan Sorular (FAQ)