WebP Formatı ve Sunucu Taraflı Dönüştürme

Google PageSpeed Insights'in bitmek tükenmek bilmeyen "Resimleri yeni nesil biçimlerde yayınlayın" (Serve images in next-gen formats) uyarısından bıktınız mı? Web dünyasının devrimi olan WebP formatına yakından bakıyor ve resimleri sunucu/site trafiğini yormadan nasıl çevireceğimize odaklanıyoruz.

WebP (Next-Gen Format) Nedir?

WebP, Google tarafından internetin hızını artırmak için özel olarak geliştirilmiş modern bir resim/görsel formatıdır.

Yıllarca internete damga vuran kalın ve ağır .JPEG (veya .JPG) formatından %30 daha fazla kayıpsız sıkıştırma yapabilir. Arka planı şeffaf olabilen kalın .PNG formatından ise %26 daha fazla boyut küçülmesi sağlar. Hatta .GIF animasyonlarının da daha küçük versiyonlarını tek bir WebP çatısı altında buluşturur.

Tüm Tarayıcılar Destekliyor mu?

Yıllarca Safari'nin inadı yüzünden WebP kullanılamadı. Fakat 2020 yılından itibaren Apple (iOS/MacOS Safari) tam destek vermeye başladı. Bugün dünyadaki internet trafiğinin (Chrome, Edge, Firefox, Brave, Safari IE vb.) %97.5'i WebP formatını yerel olarak desteklemektedir.

Sunucu Üzerinde Otomatik Dönüştürme Nasıl Yapılır?

WebP formatına resimleri Photoshop'ta tek tek el ile dönüştürmek akıl karı değildir. Bunu sunucu (Backend) halletmelidir.

Yöntem 1: LSCache eklentisi (En Kolay Yol - WordPress)

Ebedi lider LiteSpeed'in kendi ürünü LSCache (WP), eklentinin "Görüntü Optimizasyonu / Image Optimization" kısmından tek tuşla otomatik bir Cron başlatır. Ziyaretçi .JPG içeren bir sayfaya girdiğinde sunucu arkada onu WebP'ye çevirmiş ve .htaccess kuralıyla tarayıcıya "Sanki orda .JPG değil, .WebP var" gibi göstermektedir. Orijinal .JPG sunucuda bekler (eskiler için fallback), güncel tarayıcılara sadece WebP yollanır.

Yöntem 2: cwebp Kurulumu (Linux/VDS Saf Çözüm)

Eğer WordPress kullanmayan özel bir yazılımınız/siteniz (Örn: NodeJs / Saf PHP e-ticaret) varsa, Linux sunucunuza WebP kütüphanesini kurmalısınız.

# Ubuntu / Debian üzerine webp kurulumu
apt update
apt install webp

Daha sonra PHP içinden bir resim yüklendiğinde otomatik convert (dönüşüm) edebilirsiniz:

$orijinal_resim = 'urun.jpg';
$yeni_webp = 'urun.webp';
// shell_exec ile linux cwebp aracını kullan (kalite: %80)
shell_exec("cwebp -q 80 $orijinal_resim -o $yeni_webp");

Gelecek Ne Olacak? AVIF Formatı

Google'ın WebP'sine karşı devlerin (Netflix, Apple, Microsoft) desteklediği "AVIF" formatı da kapıda bekliyor. WebP'den bile %20-30 daha fazla sıkıştıran AVIF, muazzam işlemci gücü talep etmektedir. Fakat şimdilik (2026 itibariyle) standardımız tartışmasız WebP.